You are here

 

Thurn en Taxis.

Duurzame wijk en uitzonderlijk patrimonium

De oude spoorwegsite van Thurn en Taxis bevindt zich aan de rand van het kanaal en vlakbij het historische centrum van Brussel. De omgeving bestaat uit levendige woonwijken: de Maritiemwijk (Sint-Jans-Molenbeek) en de Marie-Christinewijk (Stad Brussel).

De familie Von Thurn und Tassis gebruikte dit uitgestrekte moerassige gebied tot de 18e eeuw om de paarden van de keizerlijke post te laten grazen, vandaar de naam. Aan het begin van de 20e eeuw ontwikkelde de stad deze zone aan het kanaal van Willebroek tot een intermodaal goederenplatform, een knooppunt voor het vervoer per spoor, water en auto. Vanaf dat moment werd het een transit- en douanecentrum van de NMVB. Maar door de opening van de Europese grenzen verloor het centrum steeds meer zijn bestaansrecht en vanaf eind jaren tachtig was het volledig in onbruik geraakt.

Na een periode van verwaarlozing en een aantal vroegtijdig gestaakte projecten (zoals Music City) verkocht de NMVB het terrein in 2001 aan een vastgoedmaatschappij om er een nieuwe wijk voor Brussel te ontwikkelen.

[[{"type":"media","view_mode":"media_small","fid":"143","attributes":{"class":"media-image","id":"1","typeof":"foaf:Image"}}]]

Het industriële erfgoed van de site is waardevol en de 45 hectare biedt veel mogelijkheden voor de ontwikkeling van het Gewest. Het grootste gedeelte is nog braakland en biedt een potentieel voor allerlei functies: economische activiteiten, huisvesting, cultuur en voorzieningen met een regionale of lokale uitstraling.

De Brusselse regering en de Stad Brussel willen van Thurn en Taxis een duurzame wijk maken, die een voorbeeld kan zijn voor heel Brussel, in ieders voordeel. De reconversie van de site vereist ook stadsplanning aan de kanaaloevers, omdat het kanaal een verbinding vormt naar de naburige wijken.

Reconversie van een industriezone

Sinds de verhuizing van de spoorwegactiviteiten in de jaren negentig zijn diverse reconversieprojecten de revue gepasseerd: een grote concertzaal, een stad van de wetenschap … Geen daarvan werd gerealiseerd.

In 2003 nam de nieuwe eigenaar T&T Project het moedige besluit om het schitterende Koninklijk Pakhuis volledig te renoveren voor kmo’s en kleinschalige dienstverlenende bedrijfjes. Het Pakhuis ging in 2008 open en is nu een hippe plek voor trendy en dynamische bedrijven. Het moet zelfs kandidaten weigeren…

Het gebouw ernaast heet de ‘Sheds’ en is eveneens van onschatbare patrimoniale waarde. Het werd terecht gered van de sloop door intensieve acties van verdedigers van het industriële erfgoed. Na de renovatie door T&T Project wordt het gebruikt voor beurzen (Boekenbeurs, Antiekbeurs) en voor succesvolle tentoonstellingen zoals ‘Dit is onze aarde’.

Deze twee buitengewone gebouwen vormen de eerste pijler van de renovatie van Thurn en Taxis en trekken nu al veel bezoekers en investeerders aan.

Daarnaast staat de locatie bekend voor grootschalige culturele evenementen, zoals het wereldmuziekfestival Couleur Café.

Een visie voor het gebied

De toekomst van Thurn en Taxis werd besproken en uitgewerkt via een richtschema (onder leiding van het team MS-A en Ateliers Yves Lion), dat het Gewest in december 2008 goedkeurde. Lees meer

Openbare ruimte

Een park van 10 ha vormt de ruggengraat en doorkruist het terrein van noord naar zuid. Daar rond zullen alle activiteiten worden georganiseerd. Dit wordt het grootste stadspark dat is aangelegd in Brussels sinds de negentiende eeuw! Er wordt ook een park aangelegd aan de oever van het kanaal. Lees meer

Mobiliteit

Het autoverkeer op het terrein wordt beperkt om voorrang te geven aan zachte weggebruikers. Thurn en Taxis zal ook bereikbaar zijn via een nieuwe tramlijn. Lees meer

Waardering van het erfgoed

De geplande ontwikkeling houdt rekening met het gebouwde erfgoed en de kenmerken van het terrein, die typisch zijn voor het industriële verleden. De renovatie van het majestueuze Havenstation is een belangrijk onderdeel van het project.

Voor andere gebouwen, zoals de watertoren en de elektriciteitscentrale, wordt onderzocht of het nuttig is om beschermende maatregelen te treffen.

Daarnaast plant het OCMW van de Stad Brussel, dankzij steun van het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), de transformatie van het Byrrh-gebouw, een beschermd monument. Daar komt een centrum voor semi-industriële economische activiteiten, waar ondernemers een moduleerbare ruimte kunnen vinden. Ook gepland zijn een kinderdagverblijf en een tijdelijke kinderopvangplaats, voor de wijkbewoners en de werknemers van de bedrijven. Hierdoor krijgen de economische activiteiten in de wijken opnieuw kans en wordt het industriële erfgoed in de schijnwerpers geplaatst. Bovendien ligt het gebouw op een scharnierpunt voor de opening van de wijk naar de buurt en langs een toekomstig voetgangerspad (van noord naar zuid).

Duurzame wijk geeft het voorbeeld

Het is ieders ambitie om van Thurn en Taxis een duurzame wijk te maken, die als voorbeeld kan dienen voor Brussel en zal bijdragen tot de opleving van de kanaalzone.

Dat gebeurt door de ontsluiting van het terrein en de integratie van de omliggende wijken (en hun huidige bewoners!), evenals met de rechteroever van het kanaal, die zich eveneens in volle reconversie bevindt.

Een duurzame wijk, dat betekent ook andere vervoerswijzen dan auto’s, gebouwen met een hoge energieprestatie, spaarzaam watergebruik, groene ruimten van hoge landschappelijke en ecologische kwaliteit die open zijn voor iedereen, werkgelegenheid en maatschappelijke voorzieningen, zoals scholen en kinderdagverblijven.

Een duurzame wijk is ook een gemengde wijk

Daarom heeft de overheid veel aandacht voor een evenwichtige ontwikkeling van activiteiten (huisvesting, cultuur, voorzieningen, handelszaken, kantoren) en van een sociale mix met een huisvesting die voor iedereen toegankelijk is. Zo kan worden vermeden dat er een kloof ontstaat tussen deze wijk en de omringende wijken.

Die stedelijke mix wordt breed opgevat: sociale huisvesting, koop- en huurhuizen, geconventioneerde en vrije woningen. Daarnaast is het goed om specifieke doelgroepen aan te spreken met huisvesting voor oudere mensen, kangoeroewoningen, huizen voor mensen met een verminderde mobiliteit, studentenwoningen…

Concreet?

De gewestregering heeft de Stad Brussel gevraagd (met het besluit van 23/04/2009) om de grote lijnen van het richtschema om te zetten in een bijzonder bestemmingsplan (BBP).

Op basis van het richtschema en het besluit van de regering gaf de Stad Brussel een stedenbouwkundige vergunning voor 218.327 m² (GGB 6A), waarvan 87.868 m² voor woningen, 59.792 voor handelszaken, 22.830 m² voor voorzieningen en 14.792 m² voor productie- en logistiekactiviteiten. Daarnaast voorziet de vergunning voor het GGB 6A in 8,2 ha groen, waarvan 2,19 ha beplante bermen en 1,47 ha binnen- en privétuinen.
Er heeft zich tevens een belangrijke nieuwe bewoner gemeld: Leefmilieu Brussel zal in 2013 een totaal nieuw gebouw van 16.250 m² betrekken. Het wordt het grootste passiefgebouw van heel Europa (in de dienstverlenende sector).

Ook om en rond het terrein beweegt er van alles. Er staan meerdere projecten in de steigers in de onmiddellijke omgeving: nieuwe middelgrote woningen en een bedrijvencentrum "Tivoli", de Up-sitetoren met 252 woningen van Atenor, de renovatie van de scheepvaartschool door de Stad Brussel, een Havenhuis aan het Becobekken …

[[{"type":"media","view_mode":"media_large","fid":"1284","attributes":{"class":"media-image","id":"4","typeof":"foaf:Image"}}]]